Αρχαιολογικός χώρος Ακροπόλεως Αθηνών

Τα Προπύλαια οικοδομήθηκαν μεταξύ 437 και 432 π.Χ. σε σχέδια του αρχιτέκτονα Μνησικλή.

Αποτελούνται από ένα κεντρικό κτίριο και δύο πτέρυγες. Οι κιονοστοιχίες, στη δυτική και την ανατολική όψη είχαν δωρικούς κίονες, ενώ δύο σειρές ιωνικών κιόνων χώριζαν τον κεντρικό διάδρομο στα τρία. Η βόρεια πτέρυγα είχε στους τοίχους ζωγραφικούς πίνακες ή τοιχογραφίες και γι΄αυτό ονομάστηκε Πινακοθήκη. Η οροφή των Προπυλαίων είχε μαρμάρινα φατνώματα με ζωγραφική διακόσμηση και γύρω-γύρω στη στέγη διάτρητη σίμη.

Από πολύ παλιά οι αρχαίοι Έλληνες συνήθιζαν να διαχωρίζουν τους ιερούς χώρους από την υπόλοιπη έκταση της γης.

Το πέρασμα προς το ιερό γινόταν από ένα πρόπυλο, μια είσοδο επιβλητική, που έκανε τον πιστό να αισθανθεί πως αφήνει πια τον οικείο χώρο του, τον κοσμικό, για να πατήσει στο έδαφος του Θεού.

Στην Ακρόπολη υπήρχε ήδη απ’ την αρχαϊκή εποχή ένα τέτοιο πρόπυλο. Την κλασική εποχή όμως, η πύλη, που θα οδηγούσε στα ιερά του βράχου, έπρεπε να είναι αντάξια του Παρθενώνα και των άλλων ναών.

Το κεντρικό τμήμα, το καθαυτό πρόπυλο, πλαισιώνεται από χώρους συμμετρικούς. Σπουδαιότερος απ’ αυτούς είναι η “Πινακοθήκη”, στη βόρεια πτέρυγα, ένας χώρος που προοριζόταν για την έκθεση πινάκων ζωγραφικής. Το πρόπυλο αποτελείται επίσης από δυο δωρικές εξάστυλες προσόψεις, μία εξωτερική και μία προς το εσωτερικό της Ακρόπολης. Ανάμεσα σ’ αυτές υπάρχουν πέντε πύλες, από τις οποίες η κεντρική είναι η μεγαλύτερη. Επειδή η απόσταση ανάμεσα στις κιονοστοιχίες των προσόψεων ήταν μεγάλη, απαιτούνταν εσωτερική υποστύλωση. Αυτή γίνεται με ιωνικούς κίονες, που έχουν τη δυνατότητα με μικρή διάμετρο να έχουν μεγάλο ύψος, ώστε να καταλαμβάνουν λιγότερο χώρο ο οποίος ήταν περιορισμένος.

Έτσι και σ’ αυτό το οικοδόμημα γίνεται συνδυασμός των δυο ρυθμών, δωρικού και ιωνικού, και προετοιμάζεται ο επισκέπτης γι’ αυτά που θα αντικρίσει στην Ακρόπολη. Το 432 π.Χ. σταματούν οι οικοδομικές εργασίες των Προπυλαίων. Φαίνεται όμως ότι το έργο διακόπηκε και δεν ολοκληρώθηκε ποτέ εξαιτίας του Πελοποννησιακού πολέμου.

Τα άλλα κτίσματα της Ακρόπολης

1. Το μνημείο του Λυσικράτη
2. Το Ωδείο του Περικλέους
3-6. Το τέμενος του Διονύσου Ελευθερέως
3. 0 παλαιότερος ναός του Διονύσου Ελευθερέως
4. 0 νεότερος ναός του Διονύσου Ελευθερέως
5. 0 βωμός του Διονύσου Ελευθερέως
6. Η στοά του τεμένους του Διονύσου Ελευθερέως
7. Η σκηνή του θεάτρου του Διονύσου Ελευθερέως
8. Η ορχήστρα του θεάτρου του Διονύσου Ελευθερέως
9. Το χορηγικό μνημείο του θρασύλλου
10. Οι χορηγικοί κίονες πάνω από το μνημείο του θρα-ούλλου
11. Το χορηγικό μνημείο του Νικία
12-17. Το ιερό του ΑΣΚΛΗΠΙΟΥ
12. 0 ναός του Ασκληπιού
13. 0 Βωμός του ιερού
14. Η στοά
15. Τετράγωνο δωμάτιο του ιερού
16. Η νότια στοά του ιερού
17. Η ιονική στοά του ιερού
18. Η κρήνη της Αλκίππης
19. Ο ΝΑΟΣ της θέμιδος
20. Το Ιππολύτειο
21. Η στοά του Ευμένους
22. Το Ωδείο του Ηρώδη του Αττικού
23. Το ιερό των «Νυμφών»
24. Ρωμαϊκό κτίσμα
25. Ιερά στη νοτιοδυτική άκρη της Ακρόπολης
26. Η Κλεψύδρα
27. Το ιερό του Απόλλωνα
28. Το ιερό του Διός Ολυμπίου
29. Το ιερό του Πανός
30. Το ιερό της Αφροδίτης και του Έρωτα
31. Το Αγλαύρειο
32. Το «Ανάκειο»
33. Η Πύλη Βeule
34. 0 βωμός του Απόλλωνος Αγυιέως
35. Το ιερό της Αθήνας Πυλάτιδος
36. Το βάθρο του Ευμένους – Το τέθριππο του Αγρίππα
37. Τα Μνησίκλεια Προπύλαια
38. Η Πινακοθήκη
39. Οίκημα με δύο δωμάτια
40. 0 ναός της Αθηνάς Νίκης
41. Το ιερό της βραυρωνίας Αρτέμιδος
42. Η Χαλκοθήκη
43.Ο Παρθενών
44. 0 ναός της Ρώμης και· του Αυγούστου
45. Το ιερό του Πανδίονος
46. Το ιερό του Διός Πολιέως
47. Το ιερό της «Γης Καρποφόρου»
48. 0 βωμός της Αθηνάς
49. 0 «αρχαίος νεώς» της Αθηνάς
50. Το Ερέχθειο
51. Το Πανδρόσειο
52. Το Αρρηφόριο
53. Αθηνά Πρόμαχος

Πηγή: Αρχαιολογικός χώρος Ακροπόλεως


Ο Αρχαιολογικός χώρος Ακροπόλεως Αθηνών συγκαταλέγεται, απο το 1987, στα 17 Ελληνικά Πολιτιστικά Μνημεία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.