Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) βρίσκεται σε τροχιά σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ετοιμάζεται να επιβάλει σαρωτικούς δασμούς σε ευρωπαϊκά προϊόντα.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, δήλωσε σήμερα (1 Απριλίου 2025) ότι η ΕΕ διαθέτει ένα ισχυρό σχέδιο αντίδρασης, έτοιμο να ενεργοποιηθεί εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν με την απειλή τους.
Η απειλή των αμοιβαίων δασμών
Ο Τραμπ σχεδιάζει να επιβάλει δασμούς 25% σε εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου, καθώς και σε όλα τα αυτοκίνητα που εισάγονται στις ΗΠΑ. Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι οι νέοι δασμοί θα διορθώσουν «άδικες» εμπορικές πρακτικές της ΕΕ, όπως οι κανονισμοί για τον φόρο προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ).
Σύμφωνα με τον Αμερικανό πρόεδρο, ο ΦΠΑ της ΕΕ δημιουργεί εμπόδια στις αμερικανικές εξαγωγές, κάτι που οι Βρυξέλλες απορρίπτουν κατηγορηματικά.
Η φον ντερ Λάιεν τόνισε ότι η ΕΕ δεν επιθυμεί την κλιμάκωση της έντασης, αλλά είναι έτοιμη να απαντήσει δυναμικά. «Δεν θέλουμε απαραίτητα να προβούμε σε αντίποινα», δήλωσε χαρακτηριστικά. «Εάν χρειαστεί, έχουμε ένα ισχυρό σχέδιο και θα το χρησιμοποιήσουμε».
Το σχέδιο αντιποίνων της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει αντίμετρα για αμερικανικά προϊόντα αξίας έως 26 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν:
- Δασμούς σε αμερικανικά προϊόντα, όπως γεωργικά αγαθά και βιομηχανικά προϊόντα.
- Περιορισμούς στο εμπόριο και τις υπηρεσίες, καθώς και στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
- Περιορισμούς στις άμεσες ξένες επενδύσεις και την πρόσβαση στις δημόσιες συμβάσεις εντός της ΕΕ.
Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι η δύναμη της Ευρώπης δεν περιορίζεται μόνο στο εμπόριο αλλά επεκτείνεται και στην τεχνολογία.
Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις αποτελούν ζωτικό κομμάτι για τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας, τις οποίες η ΕΕ θα μπορούσε να στοχεύσει στο πλαίσιο των αντιποίνων.
Η τεχνολογία ως όπλο
Η Επιτροπή εξετάζει τη χρήση νομικών εργαλείων για τον περιορισμό της πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών σε κρατικές συμβάσεις ή πωλήσεις ψηφιακής διαφήμισης στην ευρωπαϊκή αγορά – μια αγορά αξίας περίπου 100 δισεκατομμυρίων ευρώ.
«Η Ευρώπη κρατάει πολλά χαρτιά», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν. «Από το εμπόριο μέχρι την τεχνολογία και το μέγεθος της αγοράς μας».
Κάλεσμα για διαπραγματεύσεις
Παρά την ένταση, η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε ότι στόχος είναι μια «λύση με διαπραγμάτευση». Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ είναι έτοιμη να λάβει αποφασιστικά μέτρα εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν στην εφαρμογή των νέων δασμών.
Χώρες όπως η Γαλλία έχουν ζητήσει τη χρήση του μέσου κατά του εξαναγκασμού – ενός εργαλείου που επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει κυρώσεις σε χώρες που χρησιμοποιούν καταναγκαστικά εμπορικά μέτρα.
Παράλληλα, η Γερμανία καλεί την Επιτροπή να απαντήσει αποφασιστικά στους δασμούς, ενώ υποστηρίζει την ανάγκη για περαιτέρω διαπραγματεύσεις ώστε να αποφευχθεί μια εμπορική κλιμάκωση.
Μια κρίσιμη καμπή στις εμπορικές σχέσεις
Η αντιπαράθεση μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ σηματοδοτεί μια κρίσιμη στιγμή στις εμπορικές σχέσεις των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Με τα πρώτα αντίμετρα να τίθενται σε ισχύ από αύριο (2 Απριλίου 2025), η Ευρώπη δείχνει αποφασισμένη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις.
Το αποτέλεσμα αυτής της εμπορικής σύγκρουσης θα καθορίσει όχι μόνο τις σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών αλλά και το μέλλον του παγκόσμιου εμπορίου σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
