Το Υπουργικό Συμβούλιο, υπό την προεδρία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ενέκρινε νομοσχέδιο που αναμορφώνει το εκλογικό σύστημα για τους Έλληνες του εξωτερικού.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, κατέθεσε το σχέδιο νόμου με τίτλο «Ορισμός εκλογικής περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού και διευκόλυνση άσκησης εκλογικού δικαιώματος εκλογέων εκτός Επικράτειας».
Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε την πρωτοβουλία «θεσμική μεταρρύθμιση που δίνει φωνή στους Έλληνες του εξωτερικού». Στόχος της κυβέρνησης είναι οι απόδημοι να μπορούν όχι μόνο να επιλέγουν κόμματα, αλλά και να εκλέγουν συγκεκριμένους βουλευτές ως εκπροσώπους τους.
«Η επιτυχία της επιστολικής ψήφου στις ευρωεκλογές του 2024 απέδειξε ότι η χώρα μπορεί να διευκολύνει την ψήφο από τον τόπο κατοικίας», δήλωσε ο κ. Μητσοτάκης.
Θεσμική μεταρρύθμιση με διπλό στόχο
1. Επιστολική ψήφος από το 2027
Η κυβέρνηση προωθεί την επιστολική ψήφο για όλους τους εκλογείς που διαμένουν εκτός Ελλάδας. Η εφαρμογή της προγραμματίζεται από τις εκλογές του 2027, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξασφαλιστεί η πλειοψηφία των 2/3 στη Βουλή, όπως απαιτεί το Σύνταγμα.
Σε περίπτωση που η πλειοψηφία αυτή δεν επιτευχθεί, θα διατηρηθεί η υφιστάμενη διαδικασία με φυσική παρουσία σε εκλογικά τμήματα του εξωτερικού.
2. Νέα εκλογική περιφέρεια με 3 έδρες
Το νομοσχέδιο δημιουργεί ξεχωριστή εκλογική περιφέρεια «Απόδημου Ελληνισμού» με τρεις βουλευτικές έδρες. Οι απόδημοι θα εκλέγουν άμεσα τους βουλευτές τους, όπως συμβαίνει στις τριεδρικές περιφέρειες Αργολίδας, Λακωνίας, Αρκαδίας και Βοιωτίας.
Η κατανομή των εδρών θα ακολουθεί το ίδιο σύστημα με τις εσωτερικές περιφέρειες. Αν η συνταγματική πλειοψηφία δεν επιτευχθεί, η νέα περιφέρεια θα εφαρμοστεί στις μεθεπόμενες εκλογές.
Θετική αντίδραση από την αντιπολίτευση
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, εξέφρασε θετική προδιάθεση, υπογραμμίζοντας όμως την ανάγκη να διασφαλιστεί η αντιπροσωπευτικότητα των εκλογών. «Το ΠΑΣΟΚ υποστηρίζει την ευρεία συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού», δήλωσε, ζητώντας πλήρη ενημέρωση για το τελικό σχέδιο.
Η στρατηγική της κυβέρνησης για την εκπροσώπηση αποδήμων.
Η πρωτοβουλία της κυβέρνησης απαντά στην αυξανόμενη δημοκρατική διεκδίκηση των 5 εκατομμυρίων Ελλήνων του εξωτερικού. Η κυβέρνηση υπογραμμίζει ότι η άμεση εκλογή βουλευτών συνδέει τους απόδημους με τη λήψη αποφάσεων στο Κοινοβούλιο, ενισχύοντας τη συμμετοχή τους σε εθνικές πολιτικές αποφάσεις.
Χρονοδιάγραμμα και Προϋποθέσεις
| Μέτρο | Εφαρμογή | Προϋπόθεση |
|---|---|---|
| Επιστολική ψήφος | Εκλογές 2027 | Πλειοψηφία 2/3 |
| Περιφέρεια Αποδήμων | Εκλογές 2027 ή επόμενες | Πλειοψηφία 2/3 |
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η εμπειρία των ευρωεκλογών 2024 εξασφαλίζει την τεχνική ετοιμότητα για την επιστολική ψήφο, ενώ η δημιουργία τριεδρικής περιφέρειας είναι συνταγματικά εφικτή.
Οι Έλληνες του εξωτερικού αποκτούν πραγματική φωνή στο Κοινοβούλιο
Η μεταρρύθμιση αντιμετωπίζει ένα διαχρονικό δημοκρατικό έλλειμμα. Περισσότεροι από 5 εκατομμύρια Έλληνες του εξωτερικού αποκτούν πραγματική φωνή στο Κοινοβούλιο, εκλέγοντας δικούς τους βουλευτές αντί να «δανείζονται» έδρες από τις εσωτερικές περιφέρειες.
Το μέτρο ενισχύει τη σύνδεση διασποράς-μητρόπολης και δίνει στους απόδημους άμεση επιρροή στη χάραξη εθνικής πολιτικής.
Το νομοσχέδιο αναμένεται να συζητηθεί σύντομα στη Βουλή, με την κυβέρνηση να διεκδικεί την απαιτούμενη συνταγματική πλειοψηφία για πλήρη εφαρμογή από το 2027.
