Η αποστολή 12 F-22 Raptor και αεροσκαφών ανεφοδιασμού Boeing KC-135 Stratotanker στο Ισραήλ, με απόφαση του Donald Trump, μετατρέπει τον επόμενο γύρο συνομιλιών με το Ιράν στη Γενεύη σε μια διαπραγμάτευση υπό την απειλή, ή την εγγύηση, στρατιωτικής ισχύος.
Η κίνηση αυτή, που επιβεβαιώθηκε από αμερικανικές πηγές, έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή και αναδεικνύει τη στρατηγική της Ουάσινγκτον να διαπραγματεύεται «από θέση ισχύος».
Στρατιωτικό μήνυμα με πολιτικό αποτύπωμα
Τα F-22 θεωρούνται από τα πλέον προηγμένα μαχητικά αεροσκάφη παγκοσμίως, με δυνατότητες stealth και υπεροχής αέρος που τα καθιστούν κομβικό εργαλείο ελέγχου εναέριου χώρου.
Η συνοδεία τους από KC-135, ικανά για εναέριο ανεφοδιασμό, ενισχύει τη δυνατότητα μακράς επιχειρησιακής παρουσίας ή ακόμη και επιχειρήσεων μεγάλου βεληνεκούς.
Η ανάπτυξή τους στο Ισραήλ, σε μια περιοχή όπου ήδη επιχειρούν αμερικανικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις, δεν αποτελεί απλώς ενίσχυση συμμάχου. Συνιστά σαφές μήνυμα προς την Τεχεράνη ότι οι ΗΠΑ διατηρούν επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η συγκυρία των διαπραγματεύσεων
Οι συνομιλίες στη Γενεύη αφορούν το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ζήτημα που παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς ανησυχίας. Η χρονική σύμπτωση της στρατιωτικής ανάπτυξης με την έναρξη των διαπραγματεύσεων ενισχύει την εικόνα μιας «διπλωματίας αποτροπής»: πίεση στο πεδίο, διάλογος στο τραπέζι.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η στρατιωτική επίδειξη ισχύος μπορεί να λειτουργήσει διττά: είτε ως μοχλός διαπραγματευτικής ενίσχυσης είτε ως παράγοντας σκλήρυνσης της ιρανικής στάσης.
Η ιρανική απάντηση
Στην Tehran, αφίσες με το σύνθημα «αν σπείρεις ανέμους, θα θερίσεις θύελλες» και τοιχογραφίες του ανώτατου ηγέτη Ali Khamenei και του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας Ruhollah Khomeini αποτυπώνουν τη ρητορική αντίδραση της Τεχεράνης.
Η ιρανική ηγεσία επιχειρεί να δείξει ότι δεν διαπραγματεύεται υπό απειλές, ενισχύοντας παράλληλα την εσωτερική συνοχή απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις και στις συνεχιζόμενες κυρώσεις.
Ισορροπία σε τεντωμένο σχοινί
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή περιλαμβάνει ήδη ομάδες κρούσης αεροπλανοφόρων και δεκάδες μαχητικά σε βάσεις της Μέσης Ανατολής. Η προσθήκη των F-22 αυξάνει το αποτρεπτικό αποτύπωμα, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζει τον πήχη της έντασης.
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει αν η επίδειξη ισχύος θα διευκολύνει έναν συμβιβασμό ή αν θα παγιώσει τη λογική της αντιπαράθεσης.
Στη Γενεύη, το διακύβευμα δεν είναι μόνο τεχνικό, αφορά το μέλλον της περιφερειακής ασφάλειας και τη δυνατότητα ΗΠΑ και Ιράν να μετατρέψουν την ένταση σε διαπραγματευτικό αποτέλεσμα.
