Η γερμανική κυβέρνηση προχωρά σε ριζική μεταρρύθμιση του επιδόματος του πολίτη (Bürgergeld), μόλις δύο χρόνια μετά την καθιέρωσή του από τον υπουργό Κοινωνικών Υποθέσεων Hubertus Heil (SPD).
Η απόφαση αυτή έρχεται ως απάντηση στην αυξανόμενη κοινωνική δυσαρέσκεια και την πολιτική πίεση, κυρίως από το CDU/CSU, που ζητούν αυστηρότερη και πιο αποτελεσματική βασική εισοδηματική στήριξη.
Το επίδομα του πολίτη θεσπίστηκε το 2023 με στόχο να αντικαταστήσει το Hartz IV και να προσφέρει μια πιο ανθρώπινη και εξατομικευμένη στήριξη σε ανέργους και χαμηλόμισθους.
Η μεταρρύθμιση έδωσε έμφαση στα προσόντα, την ατομική συμβουλευτική και τη χαλάρωση των ελέγχων περιουσιακών στοιχείων, ενώ μείωσε τις κυρώσεις για τους δικαιούχους.
Ωστόσο, το νέο σύστημα δέχθηκε σφοδρή κριτική, καθώς πολλοί το θεώρησαν υπερβολικά ελαστικό και αναποτελεσματικό στην ενθάρρυνση της εργασίας.
Το αρνητικό κλίμα που επικρατεί στη γερμανική κοινωνία
Έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας για την Αγορά Εργασίας (IAB) αποτυπώνει το αρνητικό κλίμα που επικρατεί στη γερμανική κοινωνία.
Το 70% των εργαζομένων πιστεύει πως οι δικαιούχοι του επιδόματος δεν καταβάλλουν αρκετή προσπάθεια για να βρουν εργασία, ενώ το 69% θεωρεί πως για τους χαμηλόμισθους δεν αξίζει να δουλεύουν, αφού το επίδομα προσφέρει σχεδόν τα ίδια ή και περισσότερα.
Αντίστοιχα, οι υπάλληλοι των Jobcenters εκφράζουν την άποψη ότι το σύστημα αποθαρρύνει την αναζήτηση εργασίας και ενισχύει τη στασιμότητα.
Παρά τις αρνητικές εντυπώσεις, ορισμένες πτυχές της μεταρρύθμισης έτυχαν θετικής αποδοχής.
Η δυνατότητα αποδοχής εποχικής εργασίας χωρίς μείωση του επιδόματος, η ολιστική προσέγγιση υποστήριξης και η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αιτήσεων, συγκέντρωσαν θετικά σχόλια από το 70% και άνω των ερωτηθέντων.
Ωστόσο, η γενικότερη εικόνα του επιδόματος παραμένει αρνητική, με το SPD να βρίσκεται στο επίκεντρο της κριτικής.
Κατάργηση επιδόματος του πολίτη και αυστηροποίηση του πλαισίου
Ο καγκελάριος Friedrich Merz (CDU) και η κυβέρνησή του σχεδιάζουν τώρα την κατάργηση του επιδόματος του πολίτη και την επαναφορά ενός αυστηρότερου συστήματος βασικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, το νέο πλαίσιο θα επιτρέπει την πλήρη διακοπή των παροχών σε όσους αρνούνται εργασία, ενώ το ύψος του επιδόματος αναμένεται να μειωθεί, επιστρέφοντας σε επίπεδα προ του Hartz IV.
Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να τεθούν σε ισχύ τα επόμενα χρόνια, με μικρότερες ετήσιες αυξήσεις στα επιδόματα.
Το Ινστιτούτο Έρευνας της Αγοράς Εργασίας και Επαγγελματικής Βοήθειας των Νέων της Βρέμης (BIAJ) υπολόγισε ότι οι νέες παροχές θα είναι ελαφρώς χαμηλότερες από το επίδομα του πολίτη, τουλάχιστον μέχρι το 2027.
Η μεταρρύθμιση αυτή στοχεύει να αποκαταστήσει το αίσθημα δικαιοσύνης και να ενισχύσει τα κίνητρα για εργασία, μετά την αποτυχία του προηγούμενου συστήματος να πείσει τόσο τους πολίτες όσο και τους ειδικούς.
