Η Ευρώπη βρίσκεται σε διπλωματικό συναγερμό μετά τις αιφνιδιαστικές ανακοινώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή τιμωρητικών δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που συμμετέχουν σε στρατιωτική αποστολή στη Γροιλανδία.
Οι απειλές του Αμερικανού προέδρου προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ανάγκασαν την Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ να συγκαλέσει έκτακτη συνεδρίαση των πρεσβευτών των 27 κρατών-μελών στις Βρυξέλλες, το απόγευμα της Κυριακής.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω του Truth Social ότι θα επιβάλει αρχικά δασμούς 10% και στη συνέχεια 15% στις χώρες Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ολλανδία και Φινλανδία, κατηγορώντας τες ότι υπονομεύουν την αμερικανική πρόθεση «αγοράς» της Γροιλανδίας.
Η δήλωσή του αυτή ήρθε λίγο μετά από κοινές ευρωπαϊκές ασκήσεις στην Αρκτική, τις οποίες η Ουάσινγκτον αντιμετώπισε ως «πρόκληση» στα σχέδιά της.
Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη με τη Δανία
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απάντησε άμεσα με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να δηλώνει ότι «η ΕΕ εκφράζει πλήρη αλληλεγγύη με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας», καλώντας τον Λευκό Οίκο να αποφύγει ενέργειες που θα «υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις».
Η πρόεδρος της Κομισιόν τόνισε πως «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμέλια του διεθνούς δικαίου» και πως η στρατιωτική δραστηριότητα στην Αρκτική ενισχύει την ασφάλεια, χωρίς να απειλεί κανέναν.
Η Δανία, από την πλευρά της, δήλωσε «έκπληκτη» από τις απειλές Τραμπ. Ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν χαρακτήρισε «παρερμηνεία» τον ισχυρισμό της Ουάσινγκτον ότι η στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία στοχεύει κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για ενέργεια αποτροπής και ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική.
Μαζική αντίδραση ευρωπαϊκών ηγετών
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα ανακοίνωσε ότι συντονίζει «κοινή απάντηση» των κρατών-μελών, επισημαίνοντας πως «η Ευρώπη θα παραμείνει απολύτως σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, χαρακτηρίζοντας τους δασμούς «απαράδεκτους και εκτός τόπου», υπογραμμίζοντας πως «κανένας εκφοβισμός δεν θα κάμψει την ευρωπαϊκή κυριαρχία».
Στο Βερολίνο, ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς κράτησε επιφυλακτική στάση, επισημαίνοντας ότι η Γερμανία «βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τους ευρωπαίους εταίρους» πριν αποφασίσει τα περαιτέρω μέτρα. Αντίθετα, οι Πράσινοι κάλεσαν σε αυστηρή στάση απέναντι στην Ουάσινγκτον, προτείνοντας την επιβολή ευρωπαϊκών αντιμέτρων.
«Δεν θα υποκύψουμε» λέει η Σουηδία
Από τη Στοκχόλμη, ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι «δεν θα επιτρέψουμε να μας εκβιάσουν», υπογραμμίζοντας ότι τα ζητήματα που αφορούν τη Δανία και τη Γροιλανδία είναι υπόθεση αποκλειστικά των δύο χωρών.
Παρόμοια θέση εξέφρασε και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο οποίος χαρακτήρισε «εντελώς λάθος» την απειλή δασμών προς συμμάχους και διαβεβαίωσε ότι το θέμα θα τεθεί απευθείας στη νέα αμερικανική διοίκηση.
Ο δρόμος προς την έκτακτη συνεδρίαση
Η Κυπριακή Προεδρία της ΕΕ ανέλαβε να συγκαλέσει την αυριανή κρίσιμη συνεδρίαση των πρεσβευτών, στην οποία οι 27 χώρες θα επιχειρήσουν να χαράξουν κοινή γραμμή άμυνας απέναντι στον Αμερικανό πρόεδρο.
Η Ευρώπη, όπως τονίζουν διπλωματικές πηγές, επιδιώκει να στείλει μήνυμα ενότητας και αποτροπής, αποφεύγοντας ωστόσο τη ρήξη με έναν κρίσιμο εμπορικό και στρατηγικό εταίρο.
Εν αναμονή της συνεδρίασης, το μήνυμα που φαίνεται να κυριαρχεί στα ευρωπαϊκά επιτελεία είναι σαφές: η κυριαρχία και η αξιοπρέπεια της Ευρώπης δεν μπαίνουν σε διαπραγμάτευση.
