Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενισχύει θεαματικά την προστασία των πολιτών απέναντι στις διαδικτυακές οικονομικές απάτες, επιβάλλοντας νέους κανόνες που καθιστούν τράπεζες και ψηφιακές πλατφόρμες συνυπεύθυνες για ζημιές που προκύπτουν από μη εξουσιοδοτημένες συναλλαγές.
Οι αποφάσεις που εγκρίθηκαν στα τέλη του 2025 αποσκοπούν στη δημιουργία ενός πιο ασφαλούς και δίκαιου ψηφιακού περιβάλλοντος συναλλαγών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τη νέα πολιτική, το βάρος της απόδειξης μεταφέρεται πλέον στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Αν ένας πελάτης ισχυριστεί ότι δεν ενέκρινε μια συναλλαγή, η τράπεζα υποχρεούται να αποδείξει το αντίθετο.
Αν δεν το καταφέρει, φέρει οικονομική ευθύνη για την αποζημίωση. Το μέτρο αυτό αντιμετωπίζει μία από τις πιο συχνές δυσκολίες των θυμάτων απάτης: τη χρονοβόρα και αβέβαιη διαδικασία απόδειξης της αθωότητάς τους.
Παράλληλα, η νέα ρύθμιση περιορίζει δραστικά την ευθύνη των καταναλωτών.
Οι πολίτες μπορούν να θεωρηθούν υπόλογοι μόνο εφόσον αποδειχθεί δόλος ή βαριά αμέλεια, όπως η συνειδητή γνωστοποίηση προσωπικών κωδικών ή η παράβλεψη σαφών προειδοποιήσεων ασφαλείας.
Η ρύθμιση αυτή ενισχύει το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας, αναγνωρίζοντας ότι πολλά περιστατικά απάτης βασίζονται σε εξελιγμένες και δυσδιάκριτες τεχνικές εξαπάτησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην πρόληψη.
Οι τράπεζες και οι ψηφιακές πλατφόρμες οφείλουν να εντοπίζουν έγκαιρα ύποπτες συναλλαγές μέσω τεχνητής νοημοσύνης και αυτοματοποιημένων ειδοποιήσεων. Πρέπει επίσης να διαθέτουν διαδικασίες άμεσου μπλοκαρίσματος σε περίπτωση ασυνήθιστης δραστηριότητας.
Οι μηχανισμοί αυτοί μετατρέπουν την ασφάλεια σε καθημερινό, ενεργό καθήκον των ιδρυμάτων και όχι σε ευθύνη που επιμερίζεται εκ των υστέρων.
Παράλληλα, οι συμβατικές ρήτρες που απαλλάσσουν αυτομάτως τις τράπεζες από κάθε ευθύνη σε περίπτωση παραβίασης λογαριασμού κρίνονται άκυρες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να αποτρέψει τις καταχρηστικές πρακτικές που συχνά καθιστούσαν τον πολίτη τον «αδύναμο κρίκο» στο τραπεζικό σύστημα.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται στη νέα ψηφιακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οικονομική ασφάλεια και αντανακλά την προσπάθεια να εναρμονιστεί η νομική ευθύνη με τις τεχνολογικές πραγματικότητες.
Σε μια εποχή όπου το ηλεκτρονικό εμπόριο και οι διαδικτυακές συναλλαγές κυριαρχούν, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διασφαλίσει ότι η εμπιστοσύνη των πολιτών στη ψηφιακή αγορά δεν θα κλονιστεί από την ανασφάλεια ή την ατιμωρησία.
Με το θεσμικό αυτό πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Ένωση στέλνει σαφές μήνυμα πως η προστασία του καταναλωτή στον ψηφιακό χώρο δεν αποτελεί απλώς νομική υποχρέωση, αλλά θεμέλιο της ίδιας της ψηφιακής εμπιστοσύνης στην Ευρώπη του μέλλοντος.
