Η ελληνική κυβέρνηση ετοιμάζεται να ξεκινήσει διάλογο για μια σημαντική συνταγματική αναθεώρηση προς το τέλος του 2025, με στόχο την επίτευξη ευρείας συναίνεσης σε κρίσιμα ζητήματα.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη προαναγγείλει τέσσερις βασικούς άξονες της επικείμενης αναθεώρησης. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναθεώρηση του άρθρου 86, που αφορά την ποινική ευθύνη των υπουργών.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο αποδέσμευσης της Βουλής από την αρμοδιότητα άσκησης δίωξης κατά υπουργών, προτείνοντας εναλλακτικές όπως μια ειδική διαδικασία από ανώτατους δικαστές ή μικτή επιτροπή.
Η πολύκροτη αναθεώρηση του άρθρου 86
Η αναθεώρηση του άρθρου 86 του Συντάγματος για την ποινική ευθύνη των υπουργών αναμένεται να επιφέρει σημαντικές αλλαγές:
- Η κυβέρνηση εξετάζει την αποδέσμευση της Βουλής από την αποκλειστική αρμοδιότητα άσκησης δίωξης κατά υπουργών.
- Προτείνεται η δημιουργία ειδικής διαδικασίας για τη δίωξη υπουργών, που μπορεί να περιλαμβάνει:
- Ανώτατους δικαστές
- Μικτή επιτροπή από δικαστικούς και κοινοβουλευτικούς
- Στόχος είναι η άρση της εντύπωσης ότι το πολιτικό σύστημα προστατεύει πολιτικούς της εκάστοτε πλειοψηφίας.
- Επιδιώκεται η διευκόλυνση της άσκησης ποινικών διώξεων σε βάρος επίορκων υπουργών που ζημιώνουν το κράτος.
- Η αναθεώρηση στοχεύει στην εξάλειψη ανεπίτρεπτων διακρίσεων υπέρ των υπουργών.
Οι προτεινόμενες αλλαγές αποσκοπούν στην ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας στην άσκηση της εξουσίας από τα μέλη της κυβέρνησης.
Αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης
Ο πρωθυπουργός έχει επίσης προτείνει αλλαγές στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης, την αναθεώρηση του άρθρου 16 για τα πανεπιστήμια και τη συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο δημόσιο.
Επιπλέον, η κυβέρνηση σχεδιάζει να θέσει το ζήτημα της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές, που ενδέχεται να οδηγήσει σε τροποποιήσεις του άρθρου 51.
6ετή θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας
Σχετικά με την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο Μητσοτάκης πρότεινε μια εφάπαξ 6ετή θητεία, στοχεύοντας στην ενίσχυση του ενοποιητικού ρόλου του θεσμού και την αποφυγή κομματικών αντιπαραθέσεων.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να συγκεντρώσει τουλάχιστον 180 θετικές ψήφους για τα κρίσιμα άρθρα στην παρούσα Βουλή, ώστε να διευκολυνθεί η αναθεώρησή τους από την επόμενη με απλή πλειοψηφία 151 βουλευτών.
Ο διάλογος για τη συνταγματική αναθεώρηση αναμένεται να ξεκινήσει επίσημα προς το τέλος του 2025, σηματοδοτώντας μια σημαντική προσπάθεια εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου της χώρας.
